Wednesday, May 14, 2008

Tuvalet Eğitimi

Öncelikle söyleyeyim ki, biz daha bu derse gelmedik. Ve böyle düşündüğüm için Tracy Hogg'un kitabındaki bu bölüme yan gözle bile bakmamıştım. Bir vesileyle dün açtım, baktım: Yanılmışım biz o derse gelmişiz!

"Nasıl yani? Senin çocuğun 10 aylık bile değil henüz" mü dediniz? Evet doğru, ama Tracy bunda da önlemi çabuk alma taraftarı. 9 aylıkken başlanabilir diyor! (Çoğu sistem 18 ayda başlatır).

Aslında çok daha şaşırtıcı sistemler de var. Tuvalet alışkanlıklarında doğal çözümü savunan ve bez kullanımına tamamen karşı çıkan sistem mesela. (İlgili kitap: "Diaper Free") Bezleri atma konusu, çevrecilerin de hoşuna giden bir konu bu arada (bebek bezleri 500 yıl yokolmadan doğada kalıyor, ciddi bir çevre kirliliği sebebi; ve her bezin %30'u petrol içeriyor). Aslında düşününce bu kullan-at bez meselesi gerçekten de hoş değil. Düşünün bebeğin ilk 2-3 yılında poposunda bir koca plastik bir şey.

Eee peki?

Yo hayır, ben öyle bir şey yapmadım. İlk aylarında tüm enerjimi, bebeğimin kaka-çiş işaretlerini anlamaya ve yine kaka-çiş temizliğine vermedim. (İlginçtir bu arada, aslında Ada ilk 2 ay çiş yaparken, sadece o meseleye has bir 'e' sesiyle söylüyordu!)

Neyse bir uç sistem bu, bezsiz sistem. Diğer uçta da, "her şey bebeğe bağlı, hiç bir şey yapma, o ne zaman gerekirse o zaman başlar ihtiyacını söylemeye, bezini reddetmeye" diyen sistem var.Tracy orta yol galiba.

İlk kitabında 18 aylıkken başlanmasını uygun görürken, bu kitapta 9 aya uygundur diyor. Böylelikle de 9 aylıkken eğitime başlatılan çocuk, bir yaşında bu işi tam olarak sonuçlandırmış oluyor.

Yine rutin öneriyor: "Sabahları kalkar kalkmaz ve her yemekten 20 dk sonra -max.5 dk- tuvalete oturtun çocuğu." Oturak için de, bir kaç geçiş işlemi daha olmasın diye, bağımsız bebek lazımlıkları yerine, klozet adaptörlerini tavsiye ediyor. Rahatça oturabilen çocuk, kararlı anne-baba ilk gerekenler. Çocuğun işaretlerini okumak önemli. Sonra tabii çocuğa örnek olma meselesi. Tuvaletteyken çocuğunuzu da içeri alın, sizi seyretsin. Çünkü çocuklar taklit ederek öğreniyorlar. Oturmakla kaka-çiş yapmayı bağdaştırması için bunu görmesi gerekiyor.

Tracy 9-16 ay, 16-23 ay, sonra da daha sonraki yaşlara ayrı ayrı öneriler sunuyor. Yaşla beraber sistem değişiklikler içeriyor. Mesela başlangıçta yeni şeyler denemeye açık ve sizi taklit etmeye, mutlu etmeye bayılan çocuğunuz, iki yaşına geldiğinde sizinle güç savaşına giren, 'hayır'cı bir karaktere dönüşüyor. Bu yaşlarda bu alanda zorluk yaşanıyor ama yine bu yaşlarda konuşarak ve göstererek anlatmak işleri kolaylaştırıyor.

Aslında önemli olan hangi sisteme başladıysanız, sonuna kadar onu götürmek. Tracy ya da başkası. Tracy bir sürü ayrıntıya iniyor bu konuda da, her şeyi burdan anlatmak imkansız.

Sonuçta her anne-babanın hoşuna giden, kendi aile yaşamlarına uyan farklı bir bebek yetiştirme sistemi var. Biri Tracy'yle -benim gibi- rahata eriyor. Öbürü daha doğal, ya da daha katı sistemleri tercih ediyor, ya da ailesinin kendini büyütürken faydalandığını ve faydalandığını. Biri için annesinden anneannesinden miras sistem en doğru sistem, öteki keşke ben böyle yetişseydim diye annesine sitem ediyor... N'olursa olsun işte bir şekilde bu minikler büyüyor.

Ben herhalde hemen başlamayacağım bu işe. Kafamın rahatladığı ilk anda, evet. Çünkü Ada'nın hazır olduğunu hissediyorum. İşaretlerini görüyorum, kaka saatleri nerdeyse kurulu saat gibi -ve işin kötüsü genellikle yemek vakti!

6 comments:

ela selin said...

uff cok sabir ve zaman istiyor bu tuvalet egitimi. ya o kadar büyüdü mü bizim kizlar??
ben su kitabi ismarlayayim bari...

yapıncak said...

Benim için o kadar uzaktı ki bu tuvalet eğitimi işi, hiç aklıma bile gelmiyordu, bir anda burun buruna geldik!!

Büyüyorlar, büyüyorlar... Çok çabuk hem de.

MERT said...

Bence bebeğinin isteğine bırakmalısın bunu. Benim en çok korktuğum konuydu tuvalet alışkanlığı o kadar çok kitap okudum ki bebeğin büyütülmesi, psikolojisi,tuvalet eğitimi falan filan. Ama şunu anladım ki bunlar hep boş.Zaten yaptıklarımızın kitaplarda yazanlardan pek bi farkı olmadığını anladım bu yüzden bebeğimi artık kendi doğrultularımda büyütüyorum. Oynuyoruz,inceliyoruz,gülüyoruz,konuşup anlatıyoruz. Bizden istedikleri yanlızca ilgi ve sevgi aslında yani kaliteli zaman geçirmek. Uff nerden geldim buraya neyse ben önce minik klozet kapaklarından aldım bununla oynadık, üzerine oturduk burda çiş yapıcaz dedik ve oğlum 19 aylık olduğunda "ANNE BUNU KOY ÇİŞŞŞ BATICAMM" dedi :) ve olay çözüldü. Herşey onun hazır olduğunda oluyor ancak ben bunu anladım arkadaşım. Neyse amma uzatmışım ya

yapıncak said...

Hep dediğim gib her çocuğa ve aileye uyan sistem farklı. Biz daha bu konuyu çok çalışmadığımız için uygun sistemi bilemiyoruz. Ama bu kitapta ne yaptıysam benim Ada'ya uygun geldi şimdiye kadar. Bunu da ilk bu şekilde demeyi düşünüyorum. Bakalım...

Bebeğin hazır olması en önemli şey tabii.

AycA said...

Öncelikle sabır isteyen bir iş bunu söyleyeyim .. ikincisi klozet adaptörü daha dopru bence de .. oturak sert ve bir süre sonra sevmiyorlar.. ben olaya tersten başladım şimdi başa sarıyorum .. ben erin emeklemeye başladığı günden itibaren her sabah tuvalete girip yanıma alıyordum ( 5,5 ay) daha sonra oturağını ortada bırakmaya başladım.. ve hep anlattım..sonuç: kıyafetleri üzerindeyken oturağını alıp oturmaya ve yapmaya başladı.. kıyafetleirni çıkartınca neden oturadığını sonra anladım: oturak sert geliyordu. basit bir klozet oturağı aldım, kakasının geldiğini anladığımda hemen oturtuyorum, biraz oyun yaptık kenarlarını tutup araba yapıyoruz klozet fırcasının sapını vites!! ın ınn diyerek kakasın yapıyor Erin 14 aylık bu arada biliyorsun.. inşallah yaza yazlıkta söylemeyi de öğreteceğim.. 2 yaş bazen geç olabiliyor. Bildiğim bir kaç örnekte 2,5 yaş olmasın arağmen klozete oturamıyorlar. ancak çozuğu gözlemlemek çok öenmli asla zorlama olmamalı ama hep anlatılmalı bak biz buraya bunu yapıyoruz sende böyle yapıcaksın gibi.. bir de sifona alıştırmak gerekiyor ben şöyle yaptım " aa bak biz buraya ne yaptık hadi gel bye bye yapalım deyip tuvalet boşken sifonu çekip çıkan sese alışmasını sağladım.. uzun oldu cümle :)
Gözlem herşeyi nbaşı kitaplar sadece temel ve genele ait bilgiler veriyor..
kolay gelsin sana:)

yapıncak said...

Ayça kesinlikle sana katılıyorum (ve kutluyorum). Ben de kesinlikle zorlamaya karşıyım, hele böyle bir konuda. Ne zaman hazır, o zaman girişeceğiz işe. Bizimkinin verdiği işaretlere bakılırsa denemeye değer gibi geliyor. Ama tabii benim de kafamın rahat olması gerek, tamamiyle kendimi verebilmek için, ki o biraz zaman alacak gibi.